اقتصاد فضا، هوش مصنوعی و بومی سازی محورهای جدید فعالیت پژوهشگاه فضایی ایران
به گزارش آجاک، سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران، گسترش فناوری های فضایی با رویکرد اقتصادی، ایجاد زیرساخت های موردنیاز برای حضور بخش خصوصی، توسعه سامانه های کاربردی، بومی سازی فناوری های راهبردی و استفاده گسترده از هوش مصنوعی را از محورهای اصلی فعالیتهای این مجموعه عنوان نمود.
آجاک به نقل از خبرنگاران جوان: نادر مکاری در نشست خبری با اهالی رسانه، ضمن تبریک هفته جهانی فضا به کنشگران و محققان این حوزه، با اشاره به شعار سال جاری هفته جهانی فضا، اظهار داشت: شعار سال جاری «انقلاب ماهواره ای» است و این شعار بالاتر از آن که صرفا یک شعار فناورانه باشد، بر دسترسی آسان، ارزان و اقتصادی به فضا برای ایجاد منظومه های ماهواره ای و عرضه مستمر و دقیق خدمات فضایی به صنایع مختلف تاکید دارد.
وی ادامه داد: روند گسترش فناوری فضایی در جهان نشان میدهد که نسل جدید پرتابگر ها بر استفاده از فناوری های ارزان و قابلیت تکرارپذیری بالا استوار شده اند و گسترش فناوری بالاتر از گذشته با اقتصاد پیوند خورده است؛ چونکه مقصد پایانی، عرضه خدمات فضایی مورد نیاز صنایع و بخش های مختلف است.
مکاری با اعلان اینکه رویکرد اقتصادی تنها به پرتابگر ها محدود نمی گردد، اضافه کرد: بلوک های انتقال مداری هم بخشی از این زنجیره هستند و برای انتقال ماهواره ها از مدار های پایین به مدار های بالاتر به این فناوری ها نیاز داریم. در مجموع، اقتصاد فضا به یکی از بخش های مهم اقتصاد دیجیتال و اقتصاد کشور های مختلف تبدیل گشته است.
حرکت پژوهشگاه به سوی اقتصاد فضا سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران با اشاره به تغییر رویکرد این مجموعه در دوره جدید، اظهار داشت: با دستور وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، تغییر نگاهی در پژوهشگاه شروع شده که هدف آن حرکت از توسعه صرف فناوری به سوی گسترش فناوری های مساله محور و پاسخ گو به نیاز دستگاه های مختلف و ایجاد اقتصاد فضا است.
وی ادامه داد: در این راستا، تفاهم نامه های مختلفی با نهادهای اجرایی و بهره برداران خدمات فضایی به امضا رسیده و تعامل با بخش خصوصی و مجموعه هایی که می توانند از خدمات فضایی استفاده کنند، افزایش پیدا کرده است.
مکاری اضافه کرد: یکی از اهداف اصلی این رویکرد آنست که پژوهشگاه از یک مجموعه پروژه محور به مجموعه ای مساله محور تبدیل گردد و خدمات و فناوری های توسعه یافته، مستقیماً در جواب نیاز های کشور و صنایع مختلف قرار گیرد.
توسعه پروژه های «سری سامان» و فناوری های انتقال مداری وی با اشاره به پروژه های مهم پژوهشگاه فضایی ایران، اظهار داشت: پروژه «سری سامان» که از گذشته در پژوهشگاه شروع شده بود، سال جاری با نگاه جدید دنبال می شود و در کنار آن، فعالیت در حوزه سوخت مایع هم در این پروژه شروع شده است.
سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران همینطور از ادامه کارها در حوزه فناوری های انتقال مداری اطلاع داد و اظهار داشت: گسترش فناوری های انتقال مداری برای دسترسی به مدار های بالاتر، همچون نیاز های مهم در راه توسعه منظومه های ماهواره ای کشور است.
شبیه ساز های سه بعدی برای کاهش ریسک ماموریت های فضایی مکاری با اشاره به هزینه های بالای شکست ماموریت های فضایی، یکی از اقدامات پژوهشگاه را توسعه دو نرم افزار شبیه ساز سه بعدی عنوان نمود و اظهار داشت: این شبیه ساز ها با هدف کاهش احتمال شکست ماموریت های فضایی طراحی و توسعه یافته اند.
وی ادامه داد: خیلی از آزمون هایی که انجام آنها در فضا ممکن نیست، قبل از پرتاب در محیط شبیه سازی شده روی زمین صورت می گیرد و شرایط مختلفی که ممکنست ماهواره در فضا با آن مواجه شود، در این نرم افزار ها قابل بازسازی و ارزیابی است.
بگفته مکاری، این شبیه ساز ها بعد از پرتاب هم می توانند بعنوان ابزار کمکی در اختیار مراکز کنترل ماموریت قرار گیرند تا اپراتور ها بتوانند درک سریع تری از وضعیت ماهواره و شرایط حاکم بر آن داشته باشند.
توسعه سیستم «نورا» برای پایش و کنترل ماهواره سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران همینطور از توسعه سیستم «نورا» اطلاع داد و اظهار داشت: این سیستم امکان پایش و کنترل جامع ماهواره را در اختیار مهندسان قرار می دهد و شرایط مختلف ماهواره، همچون وضعیت بدنه، مدار و سایر پارامتر های مأموریتی، بصورت زنده قابل مشاهده و بررسی است.
وی ادامه داد: یکی از قابلیت های مهم این سامانه، نمایش هم زمان اطلاعات در دو دستگاه مختصات زمین مرکز و زمین ثابت است که امکان تحلیل دقیق تر وضعیت ماهواره را فراهم می آورد.
«راز»؛ پلت فرم یکپارچه رصد اطلاعات زمین مکاری با تشریح اقدامات پژوهشگاه در حوزه خدمات کاربردی فضایی، از راه اندازی پلت فرم «راز» اطلاع داد و اظهار داشت: یکی از اقدامات مهم، یکپارچه سازی سیستم های کاربردی در چارچوب یک پلت فرم واحد با عنوان «رصد اطلاعات زمین» یا «راز» است.
وی اضافه کرد: در این پلتفرم، مجموعه ای از داده های سنجش از دور و سیستم های کاربردی تجمیع شده و انواع داده های اپتیکی و راداری، همراه با ابزار های پردازشی مختلف همچون ابرتفکیک پذیری، ارتوفتو، موزاییک و پردازش های مکانی در اختیار کاربران قرار می گیرد.
سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران، ایجاد بستر فعالیت محققان و دانشگاهیان را از قابلیت های مهم این پلت فرم دانست و اظهار داشت: محققان می توانند الگوریتم های هوش مصنوعی خودرا در این بستر توسعه داده و به انواع داده های فضایی دسترسی داشته باشند.
وی ادامه داد: داده های ماهواره «خیام» هم یکی از ورودی های مهم این پلت فرم است و آرشیو کامل داده های خیام در اختیار پژوهشگاه قرار دارد و در توسعه سیستم های کاربردی مورد استفاده قرار می گیرد.
«ایران زمین»؛ سیستم بومی مشابه گوگل ارث مکاری از توسعه سیستم «ایران زمین» بعنوان یکی دیگر از اقدامات پژوهشگاه فضایی ایران اطلاع داد و اظهار داشت: این سیستم با هدف تأمین نیاز کشور به یک بستر بومی مشابه گوگل ارث توسعه یافته و درحال طی مراحل آزمایش است و به زودی رونمایی خواهد شد.
وی ادامه داد: ایران زمین در دو سطح عمومی و تجاری عرضه خواهد شد؛ در بخش عمومی، نقش مشابه یک سیستم نمایش اطلاعات مکانی را ایفا می کند و در بخش تجاری، ابزار های پردازشی و خروجی های متنوع در اختیار کاربران قرار خواهد گرفت.
توسعه «ناهید ۲» با هدف منظومه سازی سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران در ادامه با اشاره به پروژه ماهواره ای «ناهید ۲» اظهار داشت: ماهواره ناهید ۲ با هدف گسترش فناوری های مورد نیاز برای منظومه سازی درحال توسعه است و فناوری هایی که برای ایجاد منظومه های بومی مورد نیاز کشور هستند، در این پروژه دنبال می شوند.
او همینطور از بومی سازی فناوری های در رابطه با منظومه سازی اطلاع داد و اظهار داشت: فناوری های در رابطه با منظومه ها، همچون فناوری های میان ماهواره ای، در دستور کار پژوهشگاه قرار دارد.
تدوین راهبرد ناوبری فضایی مکاری از تدوین سند استراتژیک ناوبری فضایی در سالجاری اطلاع داد و اظهار داشت: در این سند، انتخابهای مختلف ناوبری بررسی شده و راهبرد هایی برای دستیافتن به منظومه بومی ناوبری، استفاده از روشهای جدید موسوم به «آگمنتیشن» و همینطور روشهای فرصت طلبانه ناوبری مورد توجه قرار گرفته است.
وی ادامه داد: محققان پژوهشگاه درحال مطالعه و طراحی این راه حل ها هستند و برنامه ریزی شده است بخشی از این سند استراتژیک از سال آینده وارد مرحله عملیاتی شود.
هوش مصنوعی در زنجیره صنعت فضایی سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران، هوش مصنوعی را یکی از ابزار های اصلی کارهای این مجموعه عنوان نمود و اظهار داشت: استفاده از هوش مصنوعی در صنعت فضایی محدود به پردازش داده ها نیست و از طراحی منظومه ها و فناوری های ناوبری تا مخابرات و توسعه سیستم های کاربردی را دربرمی گیرد.
مکاری اضافه کرد: پژوهشگاه در طراحی ماهواره ها و سیستم های کاربردی، خصوصاً در حوزه پیشبینی و اصلاح خطا و همینطور ابرتفکیک پذیری تصاویر، از هوش مصنوعی بهره می گیرد و بخش قابل توجهی از این فنآوری ها توسط متخصصان پژوهشگاه توسعه یافته است.
توسعه کاربرد های تصاویر ماهواره «خیام» وی با اشاره به آغاز عرضه تصاویر ماهواره خیام به نهادهای اجرایی از سال گذشته، اظهار داشت: جلسات مختلفی با دستگاه های مختلف برگزار شده و شهرداری ها توانسته اند از تصاویر خیام در حوزه توسعه شهری، بررسی ساخت وساز و پایش استفاده نمایند.
مکاری اضافه کرد: صنایع مختلف همچون صنعت گاز هم درحال استفاده از این داده ها هستند و پژوهشگاه توسعه کاربرد های تصاویر خیام را بصورت جدی دنبال می کند.
او همینطور از کاربرد داده های فضایی در پایش فرونشست زمین، کشاورزی، پیشبینی خشکسالی و پایش پهنه های آبی کشور اطلاع داد.
تشکیل پژوهشکده کاربرد ها برای پاسخ به نیاز دستگاه ها سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران با اشاره به تشکیل پژوهشکده کاربرد ها اظهار داشت: ماموریت این پژوهشکده، توسعه سیستم های کاربردی برای صنایع و دستگاه های مختلف است تا این سیستم ها بعنوان ابزار تصمیم یار، پایش، نظارت و پیشبینی مورد استفاده قرار گیرند.
وی ادامه داد: در ساختار پژوهشگاه، پژوهشکده های ماهواره و زیرسامانه ها وظیفه توسعه ماهواره و زیرسامانه های آنرا برعهده دارند و جای یک پژوهشکده با ماموریت مستقیم توسعه خدمات کاربردی برای نهادهای اجرایی خالی بود که در دوره ی جدید این مساله در دستور کار قرار گرفته است.
تاب آوری و پدافند؛ اصول طراحی کارهای فضایی مکاری درباره ی خسارت های واردشده به پژوهشگاه در جریان جنگ تحمیلی سوم هم اظهار داشت: این اتفاق باعث توقف کوتاهی در کارهای پژوهشگاه شد، اما مجموعه در فاصله کوتاهی به چرخه فعالیت برگشت و ضمن بازتعری ف پروژه ها متناسب با شرایط جدید، استفاده از فناوری های به روز و افزایش مشارکت با نهادهای اجرایی را دنبال کرد.
وی ادامه داد: زیرساخت های مورد نیاز برای ادامه پروژه های ماهواره ای تا حد زیادی آماده شده و قسمتهایی که برای کارهای جاری مورد نیاز بوده، تکمیل شده است.
سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران تاکید کرد: تاب آوری به یک اصل در کارهای پژوهشگاه تبدیل گشته و ملاحظات پدافندی در طراحی و اجرای کارها مورد توجه قرار گرفته است.
کاهش وابستگی به بودجه دولتی با توسعه اقتصاد فضا مکاری درباره ی مدل اقتصادی کارهای فضایی اظهار داشت: یکی از تغییرات اصلی در رویکرد جدید، تأمین نیاز های پژوهشگاه از محل خدمات و بهره برداران است و توسعه ماهواره های تخصصی متناسب با نیاز مشتریان در دستور کار قرار دارد.
وی ادامه داد: مدلهای سرمایه گذاری برای مشارکت سرمایه گذاران درحال طراحی است و هدف، حرکت به سوی الگویی است که در آن وابستگی کارهای فضایی به بودجه دولتی به حداقل برسد و اقتصاد فضا بتواند بخشی از هزینه های خودرا از محل خدمات و کارهای اقتصادی تأمین کند.
سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران همینطور اظهار داشت: پژوهشگاه در این راه نقش ایجاد زیرساخت های فضایی و فراهم کردن بستر فعالیت بخش خصوصی را دنبال می کند و ایجاد مرکز رشد فضایی و فراهم کردن دسترسی شرکت ها و محققان به داده های فضایی هم با همین هدف صورت می گیرد.
مشارکت در استاندارد های بین المللی و توسعه ماهواره های مشترک مکاری از برنامه پژوهشگاه برای افزایش همکاریهای بین المللی اطلاع داد و اظهار داشت: در دو بخش، مشارکت در تدوین استاندارد های بین المللی در رابطه با فناوری فضایی و همینطور توسعه ماهواره های مشترک در دستور کار قرار گرفته است.
وی ادامه داد: محققان پژوهشگاه درحال آماده سازی برای مشارکت در اسناد و استاندارد های بین المللی مرتبط هستند و گزارش اقدامات انجام شده در این مورد در آینده عرضه خواهد شد.
توسعه زیست بوم فضایی با تأکید بر بخش خصوصی سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران در پایان، فعال شدن بخش خصوصی را حلقه اصلی ایجاد اقتصاد فضا دانست و اظهار داشت: تفاهم نامه های مختلفی با بهره برداران و بخش خصوصی امضا شده و تلاش می نماییم زیرساخت هایی فراهم گردد که شرکت ها بتوانند به داده های فضایی دسترسی داشته باشند، سیستم های کاربردی توسعه دهند و از این ظرفیت برای عرضه خدمات به دستگاه های مختلف استفاده نمایند.
وی ادامه داد: ایجاد مرکز رشد فضایی هم با هدف فعال شدن شرکت های نوپا و محققان در صنعت فضایی و ایجاد یک زیست بوم پویا در این صنعت دنبال می شود.
مکاری اشاره کرد: هدف پژوهشگاه فضایی ایران، حرکت از ماموریت های صرفا پروژه محور به سوی ماموریت های مساله محور، گسترش زیرساخت های فضایی و فراهم کردن زمینه برای نقش آفرینی همه بازیگران در اقتصاد فضاست.
این مطلب آجاک را پسندیدید؟
(0)
(0)
تازه ترینهای مرتبط
نظر بینندگان آجاک در این باره