تفاهم نامه اسلا م آباد باز تعریف اقتدار ملی مبنی بر قدرت انتخاب و قدرت ایجاد منفعت
به گزارش آجاک، معاون علمی، فناوری اظهار داشت: ایران باید آنقدر قدرتمند باشد که هیچ کس نتواند گزینه ای را به آن تحمیل کند و با این وجود، آنقدر برای همکاری ارزش بوجود آورد که هیچ کس به سادگی گزینه همکاری با ایران را کنار نگذارد.
آجاک به نقل از خبرنگاران جوان: حسین افشین معاون علمی فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس دولت در سخنانی با مبحث تفاهم نامه اسلام آباد، ضمن اشاره به برخی برداشت ها در رابطه با نسبت توافق، اعتماد و مخالفت با طرف مقابل، اظهار داشت: قبل از هر چیز باید یک سوءتفاهم را کنار بگذاریم. گاهی توافق کردن را مترادف اعتماد کردن می دانیم و بدبینی به طرف مقابل را مترادف مخالفت با هر توافق؛ در حالیکه سیاست خارجی اینطور اداره نمی شود.
وی ادامه داد: دفاع از تصمیم ایران برای امضای تفاهم نامه اسلام آباد، دفاع از اعتماد به آمریکا نیست، بلکه دفاع از حق ایران برای انتخاب ابزار مناسب در یک مقطع مشخص برای تأمین منافع ملی است. ما برای تصمیم گیری در رابطه با آینده کشور به اعتماد نیاز نداریم، به قدرت، عقلانیت و محاسبه نیاز داریم. از نظر من قدرت پیش از هر چیز یعنی داشتن حق انتخاب.
معاون علمی رئیس دولت اضافه کرد: کشوری قدرتمند است که هیچ کس نتواند آنرا در مقابل یک گزینه ناگزیر قرار دهد. ایران قدرتمند باید توان دفاع داشته باشد، توان مذاکره داشته باشد، توان تجارت و ائتلاف سازی داشته باشد، بتواند پشت میز بنشیند و اگر حقوقش تأمین نشد، بتواند از پشت همان میز بلند شود.
افشین با اعلان اینکه مقاومت برای حفظ حق انتخاب ایران است و مذاکره نیز می تواند یکی از شیوه های استفاده از همان حق انتخاب باشد، اظهار داشت: از این زاویه، اسلام آباد برای ایران مقصد نبود، یک انتخاب عقلانی در بین گزینه های کشور بود و انتخاب یک ابزار نیز به معنای کنار گذاشتن سایر ابزار های قدرت نیست.
وی اشاره کرد: دفاع از تصمیم به امضای تفاهم نامه نیز لزوماً دفاع از نتیجه اجرای آن نیست. هنر سیاست دقیقا در همین است که بداند در هر مقطع، کدام ابزار می تواند قدرت ملی را با هزینه کمتر به موفقیت بیشتری برای کشور تبدیل کند.
رئیس بنیاد ملی نخبگان ضمن اشاره به آن چه از شهید دکتر علی لاریجانی در رابطه با این نوع نگاه به سیاست آموخته است، اظهار داشت: برای او مذاکره یا عدم مذاکره موضوعیت مستقل نداشت؛ سؤال این بود که مساله ایران چیست، منافع ایران کجاست، موازنه حقیقی چطور است و با کدام ابزار می توان بدون عدول از اصول، مساله ای را برای کشور حل کرد. سیاست خارجی در این نگاه، نه مدیریت شعارها، بلکه مدیریت منافع و حل مساله است.
افشین اضافه کرد: در رابطه با تفاهم نامه اسلام آباد نیز باید از همین زاویه حرف زد. سؤال اساسی این نیست که چه کسی ذاتاً طرفدار مذاکره است و چه کسی مخالف آن؛ سؤال این است که در شرایط مشخص کشور، چه تصمیمی دامنه انتخاب های ایران را بیشتر، امکان پیگیری منافع ملی را وسیع تر و هزینه تحمیل شده به مردم را کمتر می کند.
وی ضمن اشاره به مفهوم استقلال و ایستادگی در مقابل تحمیل خارجی اظهار داشت: در این روز ها یاد رهبر شهید انقلاب اسلامی نیز برای ما با مفهوم استقلال و ایستادگی در مقابل تحمیل خارجی پیوند خورده است. به گمان من معنای عمیق استقلال همین است که هیچ قدرتی نتواند ایران را در موقعیتی قرار دهد که تنها یک انتخاب پیش روی آن باقی بماند.
معاون علمی رئیس دولت در ادامه با تاکید بر لزوم حرکت یک گام فراتر از بازدارندگی و مقاومت، اظهار داشت: ما سال ها تلاش نموده ایم به جهان نشان دهیم دشمنی با ایران هزینه دارد و ملت ایران نیز در سخت ترین شرایط نشان داده است که می تواند بایستد و اجازه ندهد اراده ای از بیرون بر او تحمیل شود. این یک سطح مهم از قدرت است، اما مرحله بالاتر قدرت آن است که جهان بداند همکاری با ایران منفعت دارد.
افشین اضافه کرد: این جمله برای من بیشتر از آن که نقد دیگران باشد، پرسشی از خود ماست. ما چه کرده ایم که همکاری با ایران برای دیگران یک منفعت پایدار و در بعضی حوزه ها غیرقابل جایگزین ایجاد کند؟
وی با اعلان اینکه در روابط بین الملل، دوستی سیاسی بدون پشتوانه منافع مشترک پایدار نیست، اظهار داشت: منظور نیز فقط منفعت اقتصادی نیست؛ منافع مشترک می تواند تلفیقی از منافع سیاسی، امنیتی، علمی، فناورانه، فرهنگی، ژئوپلیتیکی و اقتصادی باشد.
رئیس بنیاد ملی نخبگان ضمن اشاره به لزوم تعریف مجدد رابطه ایران با دوستان و شرکای خود، اظهار داشت: در رابطه با دوستان و شرکایمان باید این حقیقت را جدی تر ببینیم. اگر چین شریک ایران است، باید حوزه هایی بسازیم که توسعه رابطه با ایران در محاسبه منافع ملی چین معنا پیدا کند. اگر روسیه شریک ایران است، باید همکاری دو کشور در عرصه هایی به ارزش مشترک و پایدار تبدیل گردد.
وی ادامه داد: در رابطه با هند، پاکستان، عراق، همسایگان، آسیای مرکزی، قفقاز و کشور های جنوبی خلیج فارس نیز همین قاعده برقرار است. صرف این که ما کشوری را دوست یا شریک خود بدانیم کافی نیست. باید از خودمان بپرسیم چه چیزی ساخته ایم که آن کشور نیز برای حفظ و توسعه این رابطه دلیل محکمی داشته باشد. این نقد قبل از آن که متوجه دوستان ما باشد، متوجه خود ماست.
افشین در ادامه ضمن اشاره به ظرفیتهای ایران در عرصه های مختلف اظهار داشت: ایران از نظر جغرافیا، انرژی، نیروی انسانی، بازار، علم و فناوری ظرفیتهای بزرگی دارد، اما داشتن ظرفیت با تبدیل ظرفیت به قدرت یکسان نیست. هنر ما باید این باشد که این داشته ها را به شبکه ای از منافع مشترک تبدیل نماییم.
وی اشاره کرد: اینجا علم و فناوری مستقیماً به سیاست خارجی متصل می شود. اگر می گوییم همکاری با ایران باید منفعت داشته باشد، قسمتی از این منفعت را ما باید تولید نماییم.
معاون علمی رئیس دولت اضافه کرد: باید فناوری ای داشته باشیم که دیگران به آن نیاز داشته باشند، محصولی تولید نماییم که بازار منطقه بخواهد، برای مسایل آب، انرژی، سلامت، امنیت غذایی، هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال چاره عرضه نماییم و از موقعیت جغرافیایی و علمی ایران ظرفیتی بسازیم که کنار گذاشتن ایران از معادلات، برای دیگران نیز آسان و کم هزینه نباشد.
افشین با تاکید بر نقش حل مسایل دیگر کشور ها در افزایش قدرت ایران اظهار داشت: کشوری که مسایل دیگران را حل می کند، به آسانی از معادلات حذف نمی گردد. این برای من مرحله بالاتر قدرت است؛ این که فقط دیگران ندانند دشمنی با ایران چه هزینه ای دارد، بلکه بدانند از دست دادن همکاری با ایران چه منفعتی را از آنها می گیرد.
وی ادامه داد: تصور کنید روزی هر تصمیمی در رابطه با ایران در پکن، مسکو، دهلی، بغداد، اسلام آباد، دوحه یا مسقط فورا یک سؤال ایجاد کند: صدمه دیدن رابطه با ایران چه چیزی را از ما خواهد گرفت؟ آن روز یک لایه جدید به امنیت ملی ایران اضافه کرده ایم.
معاون علمی رئیس دولت اشاره کرد: این نه وابستگی است و نه عدول از استقلال؛ برعکس، شکل پخته تری از قدرت ملی است. استقلال یعنی تصمیم ایران در تهران گرفته شود و عقلانیت یعنی کاری نماییم که ثبات، پیشرفت و همکاری با ایران برای تعداد بیشتری از کشور ها واجد منفعت باشد.
افشین در قسمت پایانی سخنان خود، با اعلان اینکه از همین منظر تصمیم اسلام آباد را قابل دفاع می داند، اظهار داشت: ما نباید قدرت و سیاست را در مقابل یکدیگر قرار دهیم. مذاکره بدون قدرت صدمه پذیر است و قدرتی که نتوان آنرا به یک موفقیت سیاسی، اقتصادی و ملموس برای مردم تبدیل کرد، هنوز همه ظرفیت خویش را نشان نداده است.
وی ادامه داد: هنر سیاست، تبدیل قدرت به نتیجه است؛ ازاین رو مساله اصلی برای من نه مذاکره است و نه عدم مذاکره؛ مساله ایران است.
رئیس بنیاد ملی نخبگان تاکید کرد: ایران باید آنقدر قدرتمند باشد که هیچ کس نتواند گزینه ای را به آن تحمیل کند و آنقدر برای همکاری ارزش بوجود آورد که هیچ کس به راحتی گزینه همکاری با آنرا کنار نگذارد. این دو، دو سوی یک راهبرد واحدند: قدرت انتخاب و قدرت ایجاد منفعت.
افشین اضافه کرد: اگر بتوانیم این دو را در کنار یکدیگر بسازیم، دوستان ایران نیز نه صرفا برمبنای عاطفه سیاسی، بلکه بر اساس منافع مشترک برای توسعه رابطه با ایران تلاش خواهند کرد و مخالفان ایران نیز در محاسباتشان فقط هزینه تقابل را نخواهند دید، بلکه هزینه از دست دادن همکاری با ایران را نیز خواهند سنجید.
او در آخر اظهار داشت: شاید با اهمیت ترین مسئولیت ما در دوره ی جدید همین باشد، این که از قدرت ایستادن به قدرت ساختن برسیم و نشان دهیم ایران فقط کشوری نیست که نمی توان چیزی را به آن تحمیل کرد؛ کشوری است که همکاری با آن نیز یک انتخاب عقلانی، مفید و باارزش است. تفاهم نامه اسلام آباد هم از همین جنس است. به طور خلاصه، ایران قدرتمند باید توان دفاع داشته باشد، توان مذاکره داشته باشد، توان تجارت و ائتلاف سازی داشته باشد، بتواند پشت میز بنشیند و اگر حقوقش تأمین نشد، بتواند از پشت همان میز بلند شود.
افشین با اشاره به اینکه مقاومت برای حفظ حق انتخاب ایران است و مذاکره هم می تواند یکی از شیوه های استفاده از همان حق انتخاب باشد، گفت: از این زاویه، اسلام آباد برای ایران مقصد نبود، یک انتخاب عقلانی در میان انتخابهای کشور بود و انتخاب یک ابزار هم به معنای کنار گذاشتن سایر ابزار های قدرت نیست.
وی اشاره کرد: دفاع از تصمیم به امضای تفاهم نامه هم لزوماً دفاع از نتیجه اجرای آن نیست. سؤال اساسی این نیست که چه کسی ذاتاً طرفدار مذاکره است و چه کسی مخالف آن؛ سؤال اینست که در شرایط مشخص کشور، چه تصمیمی دامنه انتخاب های ایران را بیشتر، امکان پیگیری منافع ملی را وسیع تر و هزینه تحمیل شده به مردم را کمتر می کند.
وی ضمن اشاره به مفهوم استقلال و ایستادگی در مقابل تحمیل خارجی گفت: در این روز ها یاد رهبر شهید انقلاب اسلامی هم برای ما با مفهوم استقلال و ایستادگی در مقابل تحمیل خارجی پیوند خورده است. اگر می گوییم همکاری با ایران باید منفعت داشته باشد، قسمتی از این منفعت را ما باید تولید نماییم.
معاون علمی رئیس دولت افزود: باید فناوری ای داشته باشیم که دیگران به آن نیاز داشته باشند، محصولی تولید نماییم که بازار منطقه بخواهد، برای مسائل آب، انرژی، سلامت، امنیت غذایی، هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال چاره عرضه نماییم و از موقعیت جغرافیایی و علمی ایران ظرفیتی بسازیم که کنار گذاشتن ایران از معادلات، برای دیگران هم آسان و کم هزینه نباشد.
افشین با تأکید بر نقش حل مسائل دیگر کشور ها در افزایش قدرت ایران گفت: کشوری که مسائل دیگران را حل می کند، به راحتی از معادلات حذف نمی گردد.
منبع: آجاك
این مطلب آجاک را پسندیدید؟
(0)
(0)
تازه ترینهای مرتبط
نظر بینندگان آجاک در این باره