۵ پیشنهاد ایران در اجلاس جهانی حکمرانی هوش مصنوعی ۲۰۲۶
به گزارش آجاک، رئیس دبیرخانه ستاد گسترش فناوری و کاربرد هوش مصنوعی معاونت علمی در اجلاس جهانی حکمرانی هوش مصنوعی در ۲۰۲۶ ضمن تاکید بر آمادگی کشورمان برای همکاریهای بین المللی، ۵ پیشنهاد را بیان نمود.
به گزارش آجاک به نقل از معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری، اجلاس جهانی حکمرانی هوش مصنوعی ۲۰۲۶ با حضور نمایندگان کشورها، صاحبنظران و فعالین حوزه هوش مصنوعی در ژنو سوئیس برگزار گردید. در این اجلاس، عمادالدین فاطمی زاده، رئیس دبیرخانه ستاد گسترش فناوری و کاربرد هوش مصنوعی معاونت علمی، طی سخنانی دیدگاه ها و پیشنهادهای جمهوری اسلامی ایران درباره ی حکمرانی هوش مصنوعی، توسعه مسئولانه این فناوری و گسترش همکاریهای منطقه ای و بین المللی را تشریح نمود.
عمادالدین فاطمی زاده در آغاز سخنان خود، مراتب قدردانی خویش را از برگزارکنندگان این رویداد مهم ابراز کرد و گفت: این رویداد فقط یک نشست تخصصی درباره ی فناوری نیست، بلکه مجالی است برای اندیشیدن به یکی از بنیادی ترین پرسش های دوران ما: آیا هوش مصنوعی مقرر است انسان را یاری کند، یا انسان را به حاشیه براند؟ آیا مقرر است شکاف ها را بکاهد، یا نابرابری ها را هوشمندتر، پیچیده تر و پنهان تر سازد؟
وی اضافه کرد: از دید جمهوری اسلامی ایران، هوش مصنوعی و دیگر فناوری های نوظهور، هنگامی معنا و مشروعیت می یابند که در خدمت انسان باشند؛ در خدمت کرامت انسانی، خیر عمومی، عدالت و آینده ای امن تر برای همه ملت ها.
رئیس دبیرخانه ستاد گسترش فناوری و کاربرد هوش مصنوعی با تکیه بر پیوند فناوری و کرامت انسانی خاطرنشان کرد: فناوری، اگر از انسان جدا شود، فقط قدرت است؛ اما اگر در کنار کرامت انسانی قرار گیرد، به امکان رهایی، پیشرفت و همکاری تبدیل می شود. از این منظر، هوش مصنوعی باید به کاهش نابرابری ها، رفع تبعیض، حل چالش های مشترک جهانی همچون در عرصه آب، انرژی و محیط زیست، پیشرفت رفاه عمومی، بهبود کیفیت زندگی ملت ها و تقویت صلح و همکاری بین المللی یاری رساند.
وی اضافه کرد: ما هوش مصنوعی را نه صرفا یک ابزار محاسباتی، بلکه قسمتی از معماری آینده جهان می دانیم؛ معماری ای که اگر بر پایه عدالت ساخته نشود، می تواند به بنایی بلند اما بی پایه تبدیل گردد.
ابعاد انسانی، اخلاقی و حقوقی حکمرانی هوش مصنوعی
فاطمی زاده با اشاره به اینکه حکمرانی هوش مصنوعی نمی تواند صرفا بر ملاحظات فنی و اقتصادی استوار باشد، اظهار داشت: آینده را نمی توان فقط با نمودارهای راندمان، مدلهای زبانی، تراشه ها و مراکز داده اداره کرد. حکمرانی هوش مصنوعی، قبل از آن که مساله ای فنی باشد، مساله ای انسانی، حقوقی، اخلاقی و سیاسی است.
وی تاکید کرد: این حکمرانی باید با اصول بنیادین حقوق بین الملل، احترام به حاکمیت کشورها، دفاع از غیرنظامیان و صیانت از زیرساخت های غیرنظامی، علمی و آموزشی همراه باشد. هیچ فناوری ای، هرچقدر پیشرفته، نمی تواند مجوز عبور از کرامت انسان، امنیت ملت ها و حقوق بنیادین کشورها باشد.
رئیس دبیرخانه ستاد گسترش فناوری و کاربرد هوش مصنوعی اضافه کرد: هرگونه استفاده غیرمسئولانه از فناوری های پیشرفته برای صدمه رساندن به زیرساخت های حیاتی، اختلال در فعالیتهای علمی و پژوهشی، یا هدف قرار دادن مراکز آموزشی و مدنی، مغایر با الزامات حکمرانی مسئولانه و در تعارض با اصول انسانی و حقوقی پذیرفته شده در سطح بین المللی است.
وی با محکوم کردن استفاده نظامی مخرب از این تکنولوژی اعلام نمود: ما هرگونه به کارگیری هوش مصنوعی برای افزایش کارایی عملیات نظامی ضد غیرنظامیان، کودکان و زیرساخت های حیاتی کشورها را قویاً محکوم می نماییم. هوش مصنوعی نباید به چشم تیزتر جنگ، دست بلندتر خشونت و حافظه دقیق تر تخریب تبدیل گردد. هیچ الگوریتمی نباید جان کودک را به مختصات، خانه را به هدف، دانشگاه را به تهدید و زیرساخت مدنی را به داده عملیاتی تقلیل دهد.
آسیب زیرساخت های علمی و پژوهشی کشور
فاطمی زاده در ادامه سخنان خود اظهار داشت: در این چارچوب، مایلم با تأسف به رخداد ششم آوریل در دانشگاه صنعتی شریف اشاره کنم؛ رخدادی که در پی آن، بخش قابل توجهی از زیرساخت های پردازشی در رابطه با فعالیتهای علمی و دانشگاهی، که ماهیتی صرفا علمی، پژوهشی و بطورکامل غیرنظامی داشتند، گرفتار صدمه شد و بنابراین، شماری از پروژه های پژوهشی در عرصه رفاه عمومی، سلامت و تحقیقات آکادمیک در ایران با اختلال مواجه گشتند. دانشگاه، میدان جنگ نیست. مرکز پردازش علمی، پادگان نیست. زیرساخت پژوهشی، هدف نظامی نیست.
وی اشاره کرد: آن چه در چنین رخدادهایی صدمه می بیند، فقط تجهیزات، سرورها، پردازنده ها و پروژه ها نیستند؛ اعتماد جهانی به امکان استفاده صلح آمیز از فناوری نیز صدمه می بیند. آینده علمی ملت ها صدمه می بیند. حق توسعه صدمه می بیند.
رئیس دبیرخانه ستاد گسترش فناوری و کاربرد هوش مصنوعی همینطور اظهار داشت: این رخداد نمونه ای روشن از مخاطرات ناشی از نبود چارچوب های مؤثر و بازدارنده جهت استفاده مسئولانه از فناوری های پیشرفته است. چنین اقداماتی، صرفا متوجه یک کشور نیست؛ بلکه ظرفیت مشترک بشری برای توسعه علمی و استفاده صلح آمیز از فناوری را تضعیف می کند. اگر زیرساخت علم در یک کشور هدف قرار گیرد، امنیت علمی در همه کشورها متزلزل می شود. اگر دانشگاهی در یک نقطه جهان از مسیر پیشرفت بازداشته شود، جهان یک امکان مشترک را از دست می دهد.
نفی انحصارگرایی و لزوم دسترسی عادلانه جهانی
وی با تبیین موضع جمهوری اسلامی ایران اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران بر این باور است که آینده هوش مصنوعی باید بر پایه عدالت، شمول، مسئولیت پذیری و همکاری بین المللی شکل گیرد. آینده هوش مصنوعی نباید باشگاه بسته صاحبان قدرت پردازشی باشد. نباید جهان به دو بخش تقسیم شود: کشورهایی که مدل می سازند و کشورهایی که فقط مصرف کننده مدلها هستند؛ کشورهایی که داده و زیرساخت و استاندارد تولید می کنند و کشورهایی که ناگزیرند قواعد نوشته شده توسط دیگران را قبول کنند. بهره مندی از موقعیت های این فناوری باید برای همه کشورها، بخصوص کشورهای درحال توسعه، بشکلی عادلانه و برابر ممکن باشد.
فاطمی زاده اضافه کرد: ما استفاده از هوش مصنوعی را برای پیشرفت متوازن، توسعه پایدار، تقویت تاب آوری زیرساخت های بنیادین، گسترش رفاه عمومی و کمک به حل مسایل اساسی بشر، امری ضروری و آینده ساز می دانیم. برای ما، هوش مصنوعی فقط مساله لابراتوار و صنعت نیست؛ مساله آب است، مساله انرژی است، مساله سلامت است، مساله محیط زیست است، مساله امداد و نجات است، مساله حکمرانی بهتر، تصمیم سازی دقیق تر و زندگی شایسته تر برای مردم است.
تشریح اقدامات ملی و برنامه های توسعه ای ایران
رئیس دبیرخانه ستاد گسترش فناوری و کاربرد هوش مصنوعی به اقدامات چهار سال قبل کشور در این عرصه اشاره نمود و گفت: طی چهار سال گذشته، ایران با عنایت به شتاب تحولات این حوزه، مجموعه ای از اقدامات سیاستی، نهادی و زیرساختی را برای تقویت آمادگی ملی خود در عرصه هوش مصنوعی در دستور کار قرار داده است. ما کوشیده ایم هوش مصنوعی را از سطح شعار به سطح سازوکار، از سطح ایده به سطح برنامه، و از سطح برنامه به سطح زیرساخت و اقدام برسانیم.
وی بیان نمود: در این چارچوب، ما مبادرت به بازآرایی برخی ساختارهای حکمرانی موجود و ایجاد سازوکارهای تخصصی مرتبط کرده ایم. همچنین، تدوین سند تقسیم کار ملی در عرصه هوش مصنوعی، ساماندهی فعالیتهای مرتبط و تخصیص منابع مالی قابل توجه برای گسترش زیرساخت های پردازشی، همچون قدمهای مهمی بوده است که در این راه برداشته شده است.
فاطمی زاده درباب گسترش زیرساخت ها اظهار داشت: در عرصه زیرساخت، ایران با اتکا به ظرفیتهای علمی و تخصصی داخلی، توسعه مراکز پردازش گرافیکی و سکوی ملی هوش مصنوعی را در دستور کار قرار داده است. هدف از این اقدام، فراهم ساختن محیطی است که محققان، دانشگاهیان و نوآوران در عرصه های مختلف، با سطوح متفاوتی از آشنایی با هوش مصنوعی، بتوانند ایده های خویش را با سهولت بیشتر و در زمان کوتاه تر به راهکارهای کاربردی تبدیل کنند.
وی اضافه کرد: ما می خواهیم هوش مصنوعی از انحصار حلقه های محدود تخصصی بیرون رود و به امکان عمومی برای حل مساله تبدیل گردد؛ به ابزاری در دست پژوهشگر سلامت، مهندس آب، فعال محیط زیست، معلم، دانشجو، شرکت دانش بنیان و جوان خلاقی که می خواهد مساله ای از مسایل واقعی جامعه خویش را حل کند.
رئیس دبیرخانه ستاد گسترش فناوری و کاربرد هوش مصنوعی در تشریح اقدامات صورت گرفته در عرصه آموزش افزود: در عرصه توسعه سرمایه انسانی نیز، آموزش مبانی هوش مصنوعی و کاربردهای آن برای بالاتر از سه میلیون دانش آموز و بالاتر از یکصد هزار معلم، در چارچوب طرح ایران دیجیتال»، درحال اجراست. ما این اقدام را قسمتی از تلاش گسترده تر برای پیشرفت سواد دیجیتال، توانمندسازی نسل آینده و آماده سازی جوامع برای مشارکت مؤثر و مسئولانه در آینده دیجیتال می دانیم. نسلی که امروز با هوش مصنوعی آشنا می شود، فردا فقط مصرف کننده فناوری نخواهد بود؛ می تواند سازنده، منتقد، ناظر، تنظیم گر و جهت دهنده آن باشد. ما آموزش هوش مصنوعی را سرمایه گذاری بر انسان می دانیم، نه صرفا سرمایه گذاری بر فناوری.
وی اظهار داشت: همچنین، حمایت هدفمند از دانشگاه ها، شرکت های دانش بنیان و استارت آپ ها برای استفاده از ظرفیت هوش مصنوعی در رویارویی با چالش های اولویت دار، از دیگر محورهای مهم برنامه های ماست. این حمایت ها در عرصه هایی نظیر آب، انرژی، سلامت، محیط زیست، امداد و نجات، نظام پولی و بانکی و حمل و نقل متمرکز شده و بتدریج به سایر حوزه ها نیز گسترش خواهد یافت. توسعه سیستم های کمک تصمیم ساز مبتنی بر دانش و داده بومی برای نهادهای اجرایی نیز در همین جهت درحال پیگیری است. ما باور داریم تصمیم خوب، نیازمند داده درست، دانش بومی و ابزار هوشمند است. هوش مصنوعی زمانی برای حکمرانی ارزش آفرین می شود که به تصمیم های دقیق تر، سیاستهای عادلانه تر و خدمات عمومی کارآمدتر منجر شود.
وی اشاره کرد: تجربه ما نشان داده است که توسعه مسئولانه و متوازن هوش مصنوعی، بخصوص در کشورهای درحال توسعه، نیازمند توجه هم زمان به زیرساخت، آموزش، دسترسی و تقویت ظرفیتهای بومی است. نمی توان از توسعه عادلانه هوش مصنوعی سخن گفت، اما دسترسی به زیرساخت پردازشی را نادیده گرفت. نمی توان از اخلاق هوش مصنوعی سخن گفت، اما شکاف آموزشی را نادیده گرفت. نمی توان از حکمرانی جهانی سخن گفت، اما حقیقت های کشورهای درحال توسعه را در حاشیه نگه داشت.
فاطمی زاده تاکید کرد: از این منظر، گفت وگوهای بین المللی باید به شکلی طراحی شوند که بازتاب دهنده اولویت ها و حقیقت های متنوع همه کشورها باشند و به کاهش شکاف های موجود در عرصه هوش مصنوعی کمک کنند. اگر حکمرانی جهانی هوش مصنوعی مقرر است جهانی باشد، باید صدای همه جهان را بشنود؛ نه فقط صدای صاحبان بزرگ ترین مراکز داده، بزرگ ترین مدلها و بزرگ ترین بازارها را.
اعلام آمادگی برای مشارکت بین المللی و عرضه پیشنهادهای پنج گانه ایران
وی با تکیه بر آمادگی کشورمان برای همکاریهای بین المللی اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران آمادگی خویش را برای مشارکت فعال و سازنده در شکل دادن به آینده حکمرانی هوش مصنوعی اعلام می دارد. ایران از ظرفیتهای قابل توجهی برای ایفای نقش مؤثر در همکاریهای منطقه ای و بین المللی در این عرصه برخوردار می باشد. کشور ما از ظرفیت گسترده ای متشکل از دانشمندان، محققان و مهندسان جوان در عرصه علوم داده برخوردار می باشد. اکوسیستم پویای شرکت های دانش بنیان و استارت آپ های نوآور نیز گواه عزم ما برای پیشرفت فناورانه است.
وی اضافه کرد: ما کشوری هستیم با جمعیتی جوان، دانشگاه هایی ریشه دار، مهندسانی خلاق، شرکت هایی پیشرو و تجربه ای جدی در ساخت مسیرهای بومی گسترش فناوری. این ظرفیت می تواند در خدمت همکاریهای منطقه ای و بین المللی قرار گیرد. چارچوب هایی چون سازمان همکاری شانگهای و بریکس، بستر مناسبی برای تحقق این همکاری ها فراهم می آورند. این چارچوب ها می توانند امکان گفت و گو، تبادل تجربه، سرمایه گذاری مشترک، توسعه زیرساخت، تربیت نیروی انسانی و تشکیل به نظم عادلانه تر فناورانه را فراهم آورند.
فاطمی زاده در قسمت دیگری از اظهارات خود، پیشنهادهای مشخص ایران را بیان کرد و اضافه کرد: جمهوری اسلامی ایران در امتداد تحقق اهداف این جلسه، پیشنهادهای مشخص زیر را بطور رسمی مطرح می نماید: نخست، تأسیس آکادمی منطقه ای هوش مصنوعی برای تربیت نیروی انسانی متخصص و تدوین برنامه های مشترک تحصیلی و پژوهشی میان دانشگاه ها و پژوهشگاه های کشورهای منطقه.
وی دومین پیشنهاد را تأسیس صندوق مشترک منطقه ای نوآوری و توسعه هوش مصنوعی برای دفاع از استارتاپ های نوپا، کمک به تشکیل شرکت های تک شاخ و تامین مالی پروژه های ملی مطرح کرد و اظهار داشت: ما به نهادی نیاز داریم که دانش را از مرزها عبور دهد؛ دانشگاه ها را به هم متصل کند؛ محققان را در کنار هم بنشاند؛ و نسل تازه ای از متخصصان هوش مصنوعی را برای حل مسایل واقعی منطقه تربیت کند.
فاطمی زاده همینطور «ایجاد منطقه آزاد دیجیتال» برای توسعه کسب وکارهای مبتنی بر هوش مصنوعی در سطح منطقه را به عنوان سومین پیشنهاد بیان کرد.
وی اضافه کرد: چهارم، تدوین چارچوب های حقوقی و مقررات منطقه ای بازدارنده در مقابل استفاده از هوش مصنوعی در کاربردهای مخرب نظامی ضد غیرنظامیان. منطقه ما بالاتر از هر جای دیگری می داند که فناوری بدون اخلاق، و قدرت بدون قانون، چه هزینه هایی بر ملت ها تحمیل می کند. ما نیازمند قواعد روشن، اجبار آور و بازدارنده ایم تا هوش مصنوعی هیچگاه به ابزار دقیق تر کردن خشونت ضد مردم بی دفاع تبدیل نشود. آینده اقتصاد منطقه می تواند فقط در نفت، گاز، کریدورها و بازارهای سنتی خلاصه نشود. ما می توانیم منطقه را به پهنه ای برای نوآوری دیجیتال، تبادل خدمات هوشمند، رشد شرکت های نوآور و تشکیل زنجیره های تازه ارزش تبدیل نماییم. ایده های بزرگ، اگر سرمایه مناسب، بازار مناسب و حمایت هوشمند نداشته باشند، در مرحله ایده باقی می مانند. این صندوق می تواند حلقه اتصال میان سرمایه، نوآوری، دانشگاه، صنعت و دولت های منطقه باشد.
وی پنجمین پیشنهاد را گسترش زیرساخت های پردازشی و مراکز داده مشترک اختصاص یافته به کاربردهای غیرنظامی در امتداد خیر جمعی مطرح کرد و اظهار داشت: شکاف آینده، فقط شکاف درآمد یا صنعت نخواهد بود؛ شکاف پردازش، شکاف داده و شکاف دسترسی به زیرساخت هوش مصنوعی نیز خواهد بود. ما باید از امروز برای کاهش این شکاف اقدام نماییم و مراکز داده و ظرفیتهای پردازشی مشترک را در خدمت علم، سلامت، آموزش، محیط زیست، مدیریت بحران و رفاه عمومی قرار دهیم.
نتیجه گیری و چشم انداز آینده
رئیس دبیرخانه ستاد گسترش فناوری و کاربرد هوش مصنوعی معاونت علمی در انتها خاطرنشان کرد: این پیشنهادها بازتاب دهنده این باور راسخ ماست که حکمرانی مؤثر هوش مصنوعی نه تنها نیازمند هنجارهای بین المللی، بلکه مستلزم همکاری منطقه ای مستحکم بر پایه احترام متقابل، ارزش های مشترک و منافع جمعی است. حکمرانی هوش مصنوعی با بیانیه ها شروع می شود، اما با نهادسازی، سرمایه گذاری، آموزش، زیرساخت و اعتماد متقابل به نتیجه می رسد.
وی در انتها تاکید کرد: جمهوری اسلامی ایران آماده است تا دانش علمی، ظرفیت فناورانه و تجربه سیاستگذاری خویش را در خدمت این اهداف قرار دهد. ما بر این باوریم که از راه مشارکت واقعی، می توانیم اطمینان حاصل نماییم که هوش مصنوعی در خدمت تمام بشریت، بخصوص جنوب جهانی، قرار گیرد. آینده هوش مصنوعی نباید ابزاری برای سلطه باشد؛ نباید به زبان تازه قدرت های انحصارگر تبدیل شود؛ نباید شکاف های تاریخی را با سرعت پردازش بیشتر بازتولید کند. آینده هوش مصنوعی باید بستری برای عدالت، صلح، امنیت، رفاه و پیشرفت مشترک همه ملت ها باشد. انتخاب پیش روی ما روشن است: یا هوش مصنوعی را به میدان تازه رقابتهای بی رحمانه و سلطه فناورانه تبدیل می نماییم، یا آنرا به زبان مشترک همکاری، کرامت، توسعه و امید بدل می سازیم. جمهوری اسلامی ایران، راه دوم را برگزیده است؛ راه انسان، راه عدالت، راه علم، و راه آینده ای که در آن فناوری نه بر فراز ملت ها، بلکه در کنار ملت ها می ایستد.
بطور خلاصه، نباید جهان به دو بخش تقسیم شود: کشورهایی که مدل می سازند و کشورهایی که فقط مصرف کننده مدلها هستند؛ کشورهایی که داده و زیرساخت و استاندارد تولید می کنند و کشورهایی که ناگزیرند قواعد نوشته شده توسط دیگران را قبول کنند. برای ما، هوش مصنوعی فقط مسئله آزمایشگاه و صنعت نیست؛ مسئله آب است، مسئله انرژی است، مسئله سلامت است، مسئله محیط زیست است، مسئله امداد و نجات است، مسئله حکمرانی بهتر، تصمیم سازی دقیق تر و زندگی شایسته تر برای مردم است. ما کوشیده ایم هوش مصنوعی را از سطح شعار به سطح سازوکار، از سطح ایده به سطح برنامه، و از سطح برنامه به سطح زیرساخت و اقدام برسانیم.
منبع: acak.ir
این مطلب آجاک را پسندیدید؟
(0)
(0)
تازه ترینهای مرتبط
نظر بینندگان آجاک در این باره